12 I 1949 urodził się Haruki Murakami

Prowadził klub jazzowy, przygotowywał drinki, robił kanapki, biegał (nadal zresztą biega ) w maratonach. Dlaczego zaczął pisać ?  „Rodzaj daru niebios”, mówi.

Ten  dar zaowocował już iście maratońskim pisarskim wyczynem; kilkunastoma powieściami i zbiorami opowiadań. Większość z nich dostępna jest już w języku polskim i autor  książek Koniec  Świata i Hard-boiled Wonderland”, „Norwegian  Wood” ,   „Tańcz, tańcz, tańcz” , „Przygoda z owcą” , „Na południe od granicy, na zachód od słońca”, “Kronika ptaka nakręcacza”,  „Sputnik Sweetheart” , „Wszystkie boże dzieci tańczą” , „Po zmierzchu”  ma w Polsce liczne grono zafascynowanych nim czytelników.

Nie tylko w Polsce. Murakami przyjmowany jest entuzjastycznie wszędzie. Sympatię na pewno zjednują mu także wyznania w rodzaju: „kocham pisać książki – to mój zawód, codzienne zajęcie i pasja. Nie pociąga mnie obecność na salonach, wolę pobiegać. Poza pisaniem jestem zwykłym człowiekiem, prowadzę skromne życie, choć czasem muszę przemawiać na przyjęciach, bo tego się ode mnie oczekuje. Zaraz potem wracam jednak do mojego spokojnego życia.”

Krytycy podkreślają jego odosobnienie i skłonność do podejmowania w utworach tematyki związanej z podświadomością, wyobraźnią, tajemnicą. Do czego więc takiemu modelowemu niemalże surrealiście potrzebny jest sport? „Wędrówka na dno wyobraźni i powrót do rzeczywistości wymagają tężyzny fizycznej” – odpowiada – „Dlatego uprawiam jogging, biegam w maratonach. Wiele osób uważa, że pisanie powieści jest łatwe, że to tylko siedzenie za biurkiem. W rzeczywistości to wyczerpujące zajęcie. Wymaga siły fizycznej i psychicznej”.

Nie sposób uniknąć skojarzenia z bohaterem debiutanckiej powieści Johna Irwinga Świat według Garpa” , u którego  aktywność pisarska i aktywność fizyczna są ze sobą nierozerwalnie związane. Takich literackich ech w twórczości Murakamiego jest więcej .   

Pisarz czerpie z literackiej tradycji Zachodu i to także ułatwia mu kontakt z tutejszymi czytelnikami.

Murakami zaczął pisać  w całkowitym oderwaniu od tradycji literatury japońskiej; „Nie bardzo wiedziałem, jak piszą japońscy autorzy, ponieważ prawie nie czytałem rodzimej literatury”, ale kiedy czyta się Kafkę nad morzem widać  jak bardzo się to już zmieniło; dociekliwym czytelnikom pozostawiamy przyjemność porównania tej powieści z powieścią jednego z najwybitniejszych pisarzy japońskich, Natsume Soseki, „Jestem kotem” . 

Bohaterem  powieści Murakamiego  jest najczęściej outsider, rzadka do tej pory postać w japońskim, silnie tradycyjnym społeczeństwie, ale na skutek tempa cywilizacyjnych zmian i coraz większych wymogów stawianych przez te zmiany chcącym w nich uczestniczyć młodym ludziom, zdobywająca sobie przebojem miejsce i w japońskiej codzienności społecznej i w japońskiej literaturze.

Joanna Bator, znawczyni tej problematyki tak pisze o bohaterze Murakamiego;   

Bohater jego powieści – zwykle mężczyzna koło trzydziestki, samotny lub rozwiedziony, niemający pracy lub dorywczo wykonujący jakiś zawód, pijący piwo i słuchający amerykańskiej muzyki, przeciętny i pozbawiony wielkich ambicji – funkcjonuje na obrzeżu konformistycznego społeczeństwa, którego wymogom nie chce lub nie potrafi sprostać. Dopiero postawiony w obliczu niesamowitych zdarzeń i konieczności podjęcia decyzji pokazuje swoją jakość – okazuje się zdolny samotnie stawić czoło wyzwaniom, buntuje się, dokonuje wyborów we własnym imieniu, a nawet okazuje cechę rzadko przypisywaną Japończykom – poczucie humoru.

Że autorowi blisko do jego bohaterów przekonać można się także z formy, którą wybrał dla swoich fabuł. Opowiada je w pierwszej osobie liczby pojedynczej, uzasadniając to w bezpośredniej rozmowie tak;

Kiedy pisałem w trzeciej osobie, czułem się, jakbym się stał Bogiem. Ale ja nie chcę być Bogiem. Nie wiem wszystkiego. Nie mogę napisać wszystkiego. Jestem sobą. Wolę pisać coś, co jest takie jak ja. Nie chcę przez to powiedzieć, że jestem głównym bohaterem, ale, że mogę sobie wyobrazić, co mój bohater widzi i czuje…    

fn


0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *